LIFO® baseert zich op de vaststelling dat mensen zich leren oriënteren in het leven vanuit een aantal normen, waarden en levensdoelen. Gaandeweg ontwikkelt elke persoon een individueel getinte gedragsstijl die bepalend is voor de manier van handelen in interactie en communicatie met anderen.
Met behulp van de LIFO® vragenlijst brengen we deze gedragsvoorkeuren in kaart. Ieder individu beschikt over een persoonlijk repertoire uitgedrukt in 4 oriëntaties of Lifo® gedragstijlen.
Steungevend/Opgevende stijl
Het kenmerkende van deze oriëntatie is het openstaan voor de vragen en behoeften van anderen. Men heeft eigen, vaak sterke overtuigingen en opvattingen die leidraad zijn voor het handelen. Vanuit die sterke overtuigingen en opvattingen kijkt men ook naar het gedrag van anderen. Zodra de gelegenheid zich voordoet, verleent men hulp aan anderen en voor iemand die in een situatie verzeild is geraakt waarin bijstand nodig is, zal men beschermend optreden en inspringen. Men zal voor zich zelf hoge kwaliteitsnormen hanteren en ook andermans prestaties hiertegen afzetten.
Beheersend/Overheersende stijl
Het kenmerkende van deze oriëntatie is beweging, actie en dynamiek. Men maakt een inschatting van de situatie met het oog op wat men voor elkaar wilt krijgen en zet dit om in daden. Men neemt initiatief en weet de hulpmiddelen uit de omgeving te benutten. Men krijgt dingen gedaan. Men wacht niet tot anderen mogelijkheden bieden, maar neemt liever zelf het heft in handen. Het leven is competitie, vol met kansen die men alleen maar hoeft te grijpen. Men vertrouwt daarbij op eigen kracht, eigen energie en eigen autoriteit. Afwisseling werkt stimulerend en men vindt het prettig tegelijkertijd met verschillende zaken bezig te zijn.
Behoudend/Afhoudende stijl
Het kenmerkende van deze oriëntatie is voorzichtig en doordacht optreden. Om een gedragslijn te bepalen, benadert men de zaken eerst systematisch en methodisch. Men hecht veel gewicht aan feitelijke informatie en objectieve data en is geneigd tot analyse en afweging alvorens men tot actie overgaat. Men handelt bij voorkeur stap voor stap, zodat gaandeweg bijstellingen mogelijk zijn. Bestaande bronnen en manieren van aanpak die reeds hun nut hebben bewezen in de praktijk, gebruik je liever dan onbeproefde methodes. Je hebt een groot vertrouwen in het bestaande en vindt dat je hier zorgvuldig op moet voortbouwen.
Meegevend/Weggevende stijl
Het kenmerkende van deze oriëntatie is het vermogen de ander te begrijpen en daar invoelend op reageren. Men luistert en gebruikt persoonlijke interactie om af te tasten hoe iemand benaderd wil worden. Vervolgens maakt men in het contact de aansluiting tot samenwerken op zo’n manier dat er ook ruimte is voor plezier en persoonlijke verdieping. Men vindt het aangaan, vestigen en verdiepen van relaties erg belangrijk. Men zal op een natuurlijke wijze, met tact en gevoel voor verhoudingen, de meningen en gevoelens van anderen in kaart brengen. Als de ‘ondertoon’ van het gesprek daartoe aanleiding geeft, zal men verschillen bespreekbaar willen maken om de kwaliteit van de relatie te bewaken. Men gebruikt tact, gevoeligheid en sociale vaardigheden voor het scheppen van overeenstemming en het bijeen brengen van mensen.
In deze gedragstijlen komen in de eerste plaats de sterke eigenschappen van mensen aan het licht. Wanneer we die eigenschappen bij onszelf en anderen herkennen en verder ontwikkelen, gaan we als het ware ons gedrag ‘opwaarderen’.
Gedrag kan echter van sterk naar zwak evolueren, wanneer het rigide en niet flexibel volgens de vereisten van de situatie wordt aangepast.